Ucb1 Mi Buttum Mu?

 

Son yıllarda ikisi de sıkça sorulan sorulardan biri oldu.

Yeni bahçe tesis edecek üreticiler arazilerinden hızlı bir şekilde gelir elde etmek isterler, ki bu haklı bir istektir.

Bu nedenle hangisi erken verime yatar diye merak ederler. Hızlı gelişen mi? Peki hangisi hızlı gelişiyor?  Bu sorular uzar gider. 

Bunun yanında antep fıstığı üreticilerinin sorması gereken şu soruyla giriş yapalım;

 

Neden anaçlar önemlidir?

 

Anaçlar, meyvecilikte kısaca; hastalıklara, zararlılara, olumsuz toprak koşullarına karşı savunma sağlar ve verimliliğe etki eder.

Anaçlardan hangisinin fıstık üreticilerini tatmin edeceği 5-10 yıl süreç sonunda belirginleşerek kesin yargılar oluşabilmektedir.

 

Gelelim bu iki anacın Mardin’de çiftçi koşullarında yetiştiriciliği ve karşılaştırılmasına…

 

Öncelikle şunu belirtmeliyim. Bakım ve yetiştiricilik süreci ile ilgili bilgiler çiftçi beyanlarıdır. Tarafımdan ve tekniker arkadaşım Cemal Ay la birlikte şerit metre kullanarak aldığımız ölçümler ve ortalamaları tabloda belirtilecektir. 

Bahse konu bahçelerde bilimsel bir çalışma yürütmek isteyen olursa her iki çiftçimizin bahçesinde çalışma yürütebilirler. Ayrıca bu ölçümleri güvensiz kabul edip gerekli gözlem ve ölçümler yapmak isteyen olursa UCB1 arazisi Mardin Kızıltepe Güngören Köyü Eczacı Sedat Şan’a aittir. Buttum bahçesi Mardin Kızıltepe Günlüce Köyü Fen Bilgisi Öğretmeni Selman Tarhan’a aittir.

 

Bahçelere Ait Bilgiler, Yapılan Ölçümler ve Şekli

 

Bahçelerin ikiside üçüncü yaprak yılına giriyor. Her iki bahçede ikinci senesinde aşılanmaya başlanmış. Her iki bahçede de Siirt çeşidi aşılanmıştır. Örneklenen fidanların tümünün aşı yaşı ikinci yaprak yılındadır.

Buttum bahçesi sahibi çiftçi  2021-2022 üretim sezonu boyunca yalnızca bir kez sulama yaptığını ve gübre kullanmadığını belirtmektedir.

Buttum Anaçlı Bahçeden Fotoğraflar

 

UCB1 bahçesi sahibi çiftçi  15-20 gün arayla 2021-2022 üretim sezonu boyunca sulama yaptığını ve hümik asit başta olmak üzere kimyevi gübreler kullandığını belirtmektedir.

UCB1 Anaçlı Bahçeden Fotoğraflar

 

Buttum bahçesinde aşılama çiftçi tarafından yapılmış ve önceden aşılama tecrübesi olmadığını belirtmektedir. Aşı başarı oranı iki yılda %90 seviyesinde olduğunu belirtmektedir. 

UCB1 bahçesinde aşılama profesyonel aşıcılar tarafından yapılmış aşı başarı oranı iki yılda  %95 düzeyinde olduğu çiftçi tarafından belirtmektedir.

Bu iki bahçe için ölçümler şöyle olmuştur; anaç gövde çapı ölçülmüş olup, ölçüm seviyesi toprak seviyesinden 30 cm yükseklikten 10 ar adet fidan rastgele seçilerek ölçümler yapılmıştır. Aynı anaç üzerinde aşı gelişim çapı ölçülmüş olup aşı noktasından 20 cm yükseklikten aşı çapları ölçülmüştür. Aşı sürgün boyu; yine aynı anaç üzerindeki aşının sürgün boyu, aşı noktasından sürgünün en uç noktası büyüme ucuna kadar ölçülmüştür. Milimetrik ölçümler hesaba katılmamıştır. Veriler yuvarlanarak değerlendirmeye alınmıştır.

 

Buttum Bahçesinde Anaç Gövde Çapı, Aşı Dalı Çapı, Aşı Boyu Ölçüm Tablosu

Anaç

Anaç Gövde Çapı (cm)

Aşı Dalı Çapı (cm)

Aşı Dalı Boyu(cm)

1

11

7

216

2

12

5

95

3

11

6

179

4

13

7

240

5

10

7

216

6

10

3

70

7

12

9

217

8

12

8

220

9

10

4

105

10

13

7

132

Ortalama

11,4

6,3

169

 

Buttum Anaçlı Bahçeden Ölçümlere Ait Fotoğraflar

 

UCB1 Bahçesinde Anaç Gövde Çapı, Aşı Dalı Çapı, Aşı Boyu Ölçüm Tablosu

Anaç

Anaç Gövde Çapı (cm)

Aşı Dalı Çapı (cm)

Aşı Dalı Boyu(cm)

1

14

4

150

2

16

4

132

3

13

2

75

4

12

7

203

5

12

4

57

6

11

7

125

7

13

4

97

8

11

5

112

9

10

3

85

10

14

7

201

Ortalama

12,6

4,7

123,7

 

UCB1 Anaçlı Bahçeden Ölçümlere Ait Fotoğraflar

 

Buttum ve Ucb1 anaçlarının Ölçüm Ortalamalarının Karşılaştırma Tablosu

Anaç

Anaç Gövde Çapı (cm)

Aşı Dalı Çapı (cm)

Aşı Dalı Boyu(cm)

Buttum

11,4

6,3

169

UCB1

12,6

4,7

123,7

 

 

Gözlem ve Değerlendirme

 

Bahçede yapılan gözlemlerde buttum üzerindeki çeşide ait ölçümlerin ortalamasının daha yüksek olduğu görülmektedir. Gövde genişliği bakımından UCB1 daha büyük değerlere sahip olsa da neredeyse buttum ile aynı değerlere sahip olduğu anlaşılmaktadır. Buttum anacı çok daha az sulamaya ihtiyaç duyarken UCB1 anacı pazarlayanların ise iyi bir gelişim için anacın mutlaka sulanması gerektiğini vurgularlar. Sulama suyu maliyetlerinin hem yüksek olması hemde suyla ilgili sorun yaşadığımız bir coğrafyada daha çok su tüketiminin suya dayalı bir fıstık kültürünün gelişmesi ayrıca su kaynakları üzerine bir yük oluşturabilir. Daha az su kullanımı ile buttum gayet iyi bir gelişme göstermiştir. Bu sonuçlar elbette ortak arazide ve eşit şartlarda değerlendirilmesi bilimsel anlamda önem arz eder. 

Suyun büyüme ve gelişmeye etkisi bilinmektedir. Kısıtlı sulama koşulunda bile buttum iyi bir performans göstermektedir. Su kısıtı olan araziler için önerilebilir.  Eğer sulama yapılsaydı buttum bu iki bahçe için karşılaştırıldığında daha iyi bir performans göstereceği düşünülebilir. Bu nedenle sulama yapmayı düşünen üreticiler ayrıca buttum anacını değerlendirebilirler.

Ayrıca bu gözlemlerin ve yazının amacı şudur; fıstık üreticilerinin gözlemleme yeteneğinin geliştirilmesi, sebep sonuç ilişkisi kurması, sorgulaması için paylaşılmıştır.

Umarım fıstık üreticileri daha fazla sorgulamaya başlar. Çünkü başarılı üretimi, teknik tarımı daha fazla anlamlandırırsa sağlayacaktır.

Zir. Yük. Müh. Haki Elik